Wonen en Toerisme

Door: Haezebrouck Louis

Toerisme aan de kust

Het toerisme aan de kust is geëvolueerd van de elitaire kuurtoerisme voor de rijken vroeger, naar massatoerisme nu. Samen met deze evolutie zijn ook de logies vormen sterk uitgebreid en gediversifieerd. En er is een ruim aanbod ontstaan aan attracties zoals minigolf en pretparken.
De laatste jaren is het basisaanbod van de kust ( strand, zee, havens, wandeldijken, polders,…)
Gemoderniseerd met weersonafhankelijke attracties deze passen meer aan de eisen van het moderne toerisme. Deze zorgen dan ook voor toerisme bij slecht weer enkel voorbeelden van deze attracties: vlindertuin, traincity, fitnesscentra, Sea Life Center, Seafront, Earth Explorer,…
De grootste trekpleisters blijven wel het basisaanbod van de kust.

Toerisme is voor de kust de belangrijkste economische activiteit, er is een grote diversiteit in het aanbod van logiesvormen aan de kust. Niet alleen is er een groot aanbod van logiesvormen, er zijn ook zeer veel tweede verblijven aan de kust. De totale beddencapaciteit aan de kust bedraagt zo’n 500.000 bedden dit weerspiegelt het belang van toerisme in deze regio
Hotels, vakantiewoningen, campings, vakantiedorpen, gastenkamers met bed & breakfast

De toeristisch-recreatieve sector is van vitaal belang voor de economie en de werkgelegenheid in de kuststreek. Sinds 1995 groeide de werkgelegenheid in de toeristische sector in de kustzone met 13,8 % of ongeveer 2.200 arbeidsplaatsen. In diezelfde periode was er in de kustgemeenten een relatieve stijging van de werkgelegenheid met 4,5 %.1

Wat maakt de kust zo toeristisch aantrekkelijk?

Strandtoerisme.
Het strand is de belangrijkste toeristische trekpleister aan de kust, ze zijn goed uitgerust met recreatie en veiligheidsvoorzieningen (redders, verdwaalbandjes en oriëntatiepalen).

Bij strandtoerisme hoort ook dagtoerisme, als het mooi weer is trekken de mensen naar de kust om er een dagje te ontspannen. Er zijn aan de kust per jaar 17 à 18 miljoen dagtoeristen per jaar, en in de zomer zijn er pieken van 240.000 toeristen per dag. Dagtoeristen kunnen in één dag gemakkelijk heen en weer reizen naar de kust dit kan voor veel overlast zorgen in het verkeer. Uit statistisch onderzoek blijkt dat tussen 1997 en 2006 het aandeel van het openbaarvervoer bij de dagtoeristen naar de kust is toegenomen met 5,4% . Dit wordt beïnvloed door de promotietarieven van de NMBS, dus het beleid van de NMBS kan dus een positieve invloed hebben op het aandeel van de treinreizigers onder de dagtoeristen. Het aandeel van het openbaar vervoer voor de dagtoeristen is belangrijk want dit zorgt voor een hogere verkeersveiligheid, betere leefbaarheid, minder parkeerdrukte en minder luchtverontreiniging.

flickr:3094394661

Verblijftoerisme
Het aandeel van het verblijftoerisme is kleiner dan het aantal dagtoeristen, er is namelijk in de loop der tijd ( van 1997 tot 2006) een stijging van het aantal bezoekers aan de kust, maar een daling van de overnachtingen aan de kust. De gemiddelde verblijfsduur is dus gedaald. Er is ook een verschuiving bij de Belgen van het huren van een vakantiewoning naar een tweede verblijf ( geschat op 14,8 miljoen overnachtingen).

Een groot aantal tweede verblijven
ten opzichte van het totale aantal permanente woningen kan een maat voor sociale cohesie zijn:hoe groter de verhouding tweede verblijven/permanente woningen, des te groter de kans dat de inwoners eerder geïsoleerd geraken en niet participeren aan het gemeenschapsleven. Omgekeerd mogen we er evenwel niet van uit gaan dat een groot aantal permanente woningen per definitie op een goed sociaal woonklimaat wijst. Daarnaast heeft een groot aantal tweede verblijven eveneens een invloed op de woningduurte en de sociale mix.
2

Het verblijfstoerisme in logiesvormen en het tweede verblijf zorgen voor een zware ecologische druk van de kustregio, zoals de productie van huishoudelijk afval en het waterverbruik.

Wonen aan de kust

Bewoning

Door de snelle uitbreiding van de menselijke activiteit aan de kust is de kust ruimte weinig tot niet gestructureerd. De urbanisatie die samen ging met de explosieve groei van het toerisme sinds begin 20ste eeuw is nauwelijks verlopen met een gecoördineerde ruimtelijke structuur op lange termijn.

Gevolg: een sterke versnippering van de open ruimte en een ruimtelijke verwevenheid van verschillende activiteiten.

Oplossingen:

1. het Ruimtelijk Structuur plan Vlaanderen (RSV)
2. het Provinciaal Ruimtelijk Structuur plan

Voor de detail ontwikkeling van de kustzone worden er in het Provinciaal Ruimtelijk Structuurplan enkele beleidsprioriteiten voorop gesteld voor de deelruimte kust.

De bewoning in de kustregio is sterk verscheiden, aan de zee is er een sterke concentratie van bewoning. Meestal zeer hoge appartementsgebouwen in zeer verschillende architecturale stijlen. Het Hinterland daarentegen heeft een open karakter, en de kleine polderdorpen hebben een typisch Vlaamse lintbebouwing.

De bewoning in de kustregio is sterk verscheiden, aan de zee is er een sterke concentratie van bewoning. Meestal zeer hoge appartementsgebouwen in zeer verschillende architecturale stijlen. Het Hinterland daarentegen heeft een open karakter, en de kleine polderdorpen hebben esteden (vb. Brugge, Oostende) komen er bedrijfsterreinen en woonwijkuitbreidingen voor. De historische centra zelf behouden hun originaliteit en zijn daarom van grote cultuurhistorische waarde.

Migratie

De kust heeft een positief migratie saldo, dit komt vooral door de pensioenmigratie.
Dus er is een sterke inwijking van de oudere bevolking aan de zee. Daarom dat de oudere bevolking een overwicht heeft in de bevolkingsstructuur van de kust. Dit heeft invloed op huisvesting, economie, zorg, werkgelegenheid of vrije tijd.

Er zijn veel tweede verblijven aan de kust, door de sterke vraag naar die tweede verblijven stijgen de prijzen sterk op de lokale woningmarkt, en dit heeft een invloed op de sociale structuur van de kustbevolking.
De kust is erg goed uitgerust in vergelijking met de gewone behoeften van de bevolking dit komt door het toerisme. Aan de kust is er ook een goede verkeersinfrastructuur, de kusttram en de kustbaan zorgen voor een goede verbinding tussen de kustgemeenten. En de autosnelwegen en de treinverbinding zorgen voor een goede verbinding met de rest van het land. Ook is er een luchthaven in Oostende, en een militaire in Koksijde.

Architectuur aan de kust

Aan de kust heb je een uitgebreid architecturaal patrimonium, dit komt doordat bij het ontstaan van het kusttoerisme er zicht een kuur- en recreatiegebonden submaatschappij heeft ontwikkelt. En daardoor de gebouwen aan de kust specifiek ontworpen werden voor recreatie- en toerismedoeleinden.
Enkele voorbeelden van architectuur.

• Anno 1900 (Leopold 2)
De periode van de eeuwwisseling , toen werden er prachtige villa’s, luxueuze hotels en prestigieuze openbare gebouwen gerealiseerd. ( typische belle epoque bouwwerken)

• Het interbellum
De tijd tussen de twee wereldoorlogen, gaf opmerkelijke bouwwerken. En door de opkomst van sociaal toerisme werden er veel homes en vakantiehuizen gebouwd in hun eigentijdse stijl.
Na de tweede wereldoorlog werd de Belgische kust overspoeld met massatoerisme.
Meestal denkt men bij massatoerisme aan karakterloze architectuur, maar in die waren er kwalitatief hoogstaande projecten zoals de casino in Oostende.

Economische troeven

De Belgische kust heeft een geo-economische centrale ligging tussen de economische polen van het Europees kerngebied, een specifieke bedrijvigheid in sectoren als transport, logistiek en distributie.
Het goed uitgebouwde wegennet, de regionale luchthaven, de kanalen en de spoorwegen vormen de economische ruggengraat voor deze activiteiten.

Naast de havens van Zeebrugge en Oostende, de belangrijkste centra van economische activiteit, beschikt de regio ook over lokale bedrijventerreinen die vooral bedoeld zijn voor Kmo's.

BRONNEN:

BELPAEME K. & KONINGS P. de kustatlas online Coördinatiepunt voor Geïntegreerd Beheer van Kust-gebieden. http://www.kustatlas.be/nl/, geraadpleegd op 01.12.2008

BELPAEME K. & KONINGS P. de kustatlas online Coördinatiepunt voor Geïntegreerd Beheer van Kust-gebieden. http://www.kustatlas.be/nl/wonen_aan_zee/een_kustagglomeratie/tweede_verblijven_en_hoge_vastgoedprijzen/, geraadpleegd op 8.12.2008, 1p.

BELPAEME K. & KONINGS P. de kustatlas online Coördinatiepunt voor Geïntegreerd Beheer van Kust-gebieden. http://www.kustatlas.be/nl/industrie_en_bedrijven/economische_troeven_en_hindernissen/, geraadpleegd op 5.12.2008, 1p.

BELPAEME K. en MAELFAIT H., Het kustkompas, indicatoren als wegwijzer voor een duurzaam kustbeheer, Coördinatiepunt voor Geïntegreerd Beheer van Kustgebieden, Oostende, 92p.

Monballyu B. het kustkompas, verblijfstoerisme, Coördinatiepunt voor Geïntegreerd Beheer van Kustgebieden, Oostende, 2007, 19

RAMMELAERE S. Het kustkompas,bevolkingsstructuur, Coördinatiepunt voor Geïntegreerd Beheer van Kustgebieden, Oostende, 2007, 48-49

CALLENS M. Het kustkompas, dagtoerisme met openbaar vervoer, Coördinatiepunt voor Geïntegreerd Beheer van Kustgebieden, Oostende, 2007, 14-15

Unless otherwise stated, the content of this page is licensed under Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0 License

SSL configuration warning

This site has been configured to use only SSL (HTTPS) secure connection. SSL is available only for Pro+ premium accounts.

If you are the master administrator of this site, please either upgrade your account to enable secure access. You can also disable SSL access in the Site Manager for this site.