Fysieke Veiligheid

Door Niels De Baets en Matthias Stamper

1. Enkele Definities

  • Beschermd zijn en zich beschermd voelen tegen persoonlijk leed door ongevallen van niet-menselijke oorsprong, zowel objectief als subjectief.1
  • Fysieke veiligheid is het gevrijwaard zijn (en het gevrijwaard voelen) van gevaar dat voortvloeit uit ongevallen van diverse aard. Dit gevaar bedreigt materiële en immateriële zaken die de maatschappij waardevol acht, zoals leven en gezondheid van mens en dier, goederen, het milieu en het ongestoord functioneren van de maatschappij.2
  • de veiligheid voorzover deze afhankelijk is van fysieke factoren die aanleiding kunnen geven tot het ontstaan van branden, ongevallen en rampen.3
  • Bij fysieke veiligheid gaat het om het voorkomen, beperken en bestrijden van inbreuken op de veiligheid van de mens en zijn omgeving op het gebied van (geneeskundige) hulpverlening, brand, explosie, gevaarlijke stoffen, natuurgeweld en infrastructuur. Anders gezegd kunnen we stellen dat de fysieke veiligheid kan worden omschreven als “de veiligheid voor zover deze afhankelijk is van fysieke factoren die aanleiding kunnen geven tot het ontstaan van branden, ongevallen en rampen.”4

2. Besluit uit de definities

We merken dus dat er geen eenvoudige definitie is. Wel wordt duidelijk dat bij fysieke (on)veiligheid de oorzaak niet bij de mens ligt maar bij een natuurfenomeen of een technische oorzaak heeft.

3. Hoe meet men Fysieke Veiligheid

Fysieke veiligheid en fysieke onveiligheid kan gemeten worden door volgende indicatoren5:
Materiële schade
Aantal slachtoffers
Mate van lichamelijk letsel
Mate van geestelijk letsel
Gevoel van veiligheid
Schade aan milieu

Deze zijn enkele indicatoren voor fysieke veiligheid, toch blijft het moeilijk om fysieke veiligheid in cijfers uit te drukken en er een beleid voor te maken. Doordat het zo moeilijk is om fysieke veiligheid te meten zijn er nog maar weinige bronnen om informatie uit te halen. Toch is in Nederland een dienst opgericht die onderzoek doet naar fysieke veiligheid (nl. Nederlands instituut fysieke veiligheid Nibra). In België wordt de informatie bijgehouden door de Federale OverheidsDienst Binnenlandse Zaken afdeling Preventie en Beleid.

4. Algemeen overzicht van wat er onder fysieke veiligheid kan worden verstaan

In de volgende tabel tonen we enkele voorbeelden van fysieke onveiligheid in verschillende onderdelen van de maatschappij:

Verkeer en vervoer:

- luchtvaartongevallen
- ongevallen op water
- verkeersongevallen op land.

Gevaarlijke stoffen:

- ongevallen met brandbare/explosieve stoffen in open lucht
- ongevallen met giftige stoffen in open lucht
- kernongevallen.

Volksgezondheid:

- bedreiging van de volksgezondheid
- ziektegolf.

Infrastructuur:

- ongevallen in tunnels
- branden in grote gebouwen
- instortingen van (grote) gebouwen
- uitval nutsvoorzieningen.

Bevolking:

- paniek in menigten
- verstoring openbare orde.

Natuurrampen:

- overstromingen
- natuurbranden
- extreme weersomstandigheden.

Schema overgenomen van: hulpverleningsdienst regio Twente6
Het voorkomen, reduceren en beheersen van fysieke veiligheidsrisico’s is dan ook niet alleen een taak van de overheid, integendeel. Het is belangrijk dat ook burgers en ondernemers zich risicobewust en veiligheidsbevorderend dienen te gedragen.7

5. Raakvlakken met sociale veiligheid

Bij sociale (on)veiligheid komt het gevaar van binnen (tussen groepen onderling, door de mens zelf,..). Bij fysieke (on)veiligheid komt het gevaar van buiten (natuurrampen,door technologie,…).
Deze scheiding is in de werkelijkheid echter niet zo makkelijk te trekken. Er kan sprake zijn van overlapping bij terrorisme, aanslagen, brandstichtingen,…

Unless otherwise stated, the content of this page is licensed under Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0 License

SSL configuration warning

This site has been configured to use only SSL (HTTPS) secure connection. SSL is available only for Pro+ premium accounts.

If you are the master administrator of this site, please either upgrade your account to enable secure access. You can also disable SSL access in the Site Manager for this site.