De Brandweer

Door Charlotte Devos

De brandweer

Inleiding

De Belgische brandweer vindt qua organisatie zijn vorm terug door de wetten van het Franse bewind van Napoleon. Die stelde reeds in 1790 dat het bestrijden van brand een gemeentelijke verplichting was. Dit werd later overgenomen in de nieuwe gemeentewet, waardoor de gemeentes moesten instaan voor het bestrijden en het voorkomen van rampen en plagen zoals brand en epidemieën.

flickr:3107785565

Algemeen

De Brandweerdiensten zijn in eerste instantie gemeentelijke diensten. Hiernaar wordt verwezen naar artikel 135.2 van de gemeentewet .
De federale overheid zorgt dan weer voor de regelgeving, organisatie, opdrachten, bevoegdheden, werking en personeel van de civiele veiligheidsdiensten.

Soorten brandweerkorpsen

De wet van 31 december 1963, bekend als de wet op de civiele bescherming, bepaalde de huidige organisatie van de brandweerkorpsen in ons land. Door deze wet vinden we vandaag 4 verschillende soorten korpsen terug. De X, Y, Z en C korpsen. Dit is vooral nuttig om bij brote interventies sneller beroep te kunnen doen op andere korpsen.

X-korps

Een X-korps is een beroepskorps. Dit wil zeggen dat het korps volledig uit professionele brandweerlieden bestaat die 24 op 24 uur beschikbaar staan. Alle leden ervan zijn ook in vast dienstverband. Deze soort korpsen komen vooral voor in grote steden.
Voorbeelden van X-korpsen zijn Antwerpen, Brussel, Luik, Charleroi en Gent.

Y-korps

Een Y-korps is een gemengd korps. Het bestaat uit ofwel beroeps, ofwel een deel beroepsbrandweermannen en een deel vrijwilligers. Y-korpsen zijn het centrumkorps van een zogenaamde gewestelijke groep. Zo zijn er 25 Y-korpsen in België, verspreidt over 25 steden. Voorbeelden hiervan zijn Roeselare, Veurne, Brugge, Oostende en Kortrijk.

Z-korps

Een Z-korps is een gemengd korps of een zuiver vrijwillig korps dat buiten zijn gemeentegrenzen opereert. Zij bedienen dus een buurtgemeente die geen eigen korps heeft. Vaak vinden we in een Z-korps een beroepskorporaal terug die instaat voor het onderhoud van het materieel en/of de bediening van de seinkamer. Zo bestaan er 122 Z-korpsen in België. Voorbeelden hiervan zijn Diksmuide, Koksijde, Tielt, Zwevegem en Ieper.

C-korps

Een C-korps is een gemeentelijk korps. Zij opereren nooit buiten hun grondgebied en bestaan enkel uit vrijwilligers. Er kan wel beroepspersoneel aangeworven worden, indien de gemeente dit wenst. Dit korps wordt ook volledig gefinancierd door de gemeente, in tegenstelling tot de andere 3 soorten korpsen, die gefinancierd worden door de federale overheid. Voorbeelden van C-korpsen zijn Deerlijk, Staden en Wevelgem.

Hulpverleningszones

Verschillende gemeenten en hun brandweerdiensten worden gegroepeerd in hulpverleningszones, om zo de operationele werking te verbeteren. Elke zone moet uiteraard bestaan uit ten minste één brandweerdienst dit tot de X,Y of Z behoort. Dit heeft als doel de onderlinge versterking tussen diverse korpsen, het beschermen van gemeenten zonder brandweerkorps, uniformisering van preventiedossiers, afspraken maken met de Civiele Bescherming te verbeteren. Om deze doelstellingen te realiseren sluiten zij onderling een hulpverleningsovereenkomst.
Een hulpverleningsovereenkomst is een contract tussen alle gemeenten onderling en betrokken brandweerdiensten binnen een hulpverleningszone.

Voor de brandweer zijn de hulpverleningszones nieuw, want in 2007 werden de nieuwe hulpverleningszones in kaart gebracht voor de brandweer.
(meer daarover zie wet op de Civiele Veiligheid)

flickr:3110232698

Taken van de brandweer

De belangrijkste taken van de brandweer zijn brandbestrijding en brandpreventie.
Daarnaast helpt de brandweer mensen die in nood verkeren en grijpt ze in als er goederen worden bedreigd, zoals:

  • bestrijden van brand
  • hulpverlening aan personen in nood
  • interventies bij materiële en fysieke schade
  • onschadelijk maken of vernietigen van wespen- en bijennesten of -zwermen die gevaar meebrengen

Al deze dienstverleningen zijn uiteraard gratis.

Opleiding tot brandweerman/vrouw

Hoe word ik brandweerman?

U stelt zich kandidaat bij het plaatselijke brandweerkorps.
De toelatingsvoorwaarden zijn afhankelijk van korps tot korps.
Meestal worden er fysieke testen afgelegd.
Wanneer u toegelaten wordt schrijft het korps u niet alleen in voor de opleiding, maar betaalt deze ook.

Programma

Voor een opleiding tot brandweerman krijgt u egentig uren theorie in het totaal.
Waarvan vijftig uren voor brandbestrijding en hulpverleningn
Dertig uren voor persoonlijke bescherming en tien uren voor levensreddende handelingen.

Brandbeveiliging

Brandveiligheid en installaties

De laatste jaren zijn we ons meer bewust geworden van kwetsbaarheid van de samenleving, waarin de mens een zwakke schakel is. We leven en werken overwegend in gebouwen. Het is dus belangrijk dat deze gebouwen beveiligd worden tegen een mogelijke brand, zodat de veiligheid en het veiligheidsgevoel toeneemt.

Installaties in een gebouw maken in het kader van veiligheid deel uit van een keten, die in zijn geheel sterk moet zijn om voldoende brandveiligheid te garanderen. Deze keten wordt op twee manieren weergegeven. De eerste gaat uit van de primaire taken van de brandweer. De tweede gaat meer uit van het ontwikkelingsproces van een object.

Tips om brand te voorkomen in eigen woning

Er zijn heel wat oorzaken van brand en die kunt u makkelijke voorkomen door een aantal zaken uit te voeren.

Zorg ervoor dat er een jaarlijks onderhoud is van de verwarmingsketel, het rookkanaal van de schoorsteen en/of de warmwaterboiler. Het onderhoud van deze installaties draagt bij tot het verminderen van de brandpreventie doordat de werkingskwaliteit gewaarborgd wordt. Laat het onderhoud ook uitvoeren door professionele beroepsmensen, want de warmtebronnen die aan de oorsprong liggen van een brand zijn voornamelijk verbonden aan verwarmingstoestellen of aan de elektrische installatie. Indien dit gebeurt tijdens het bouwen/verbouwingen dan is het aan te raden om brandbaar materiaal uit de buurt te houden van deze installaties. Het materiaal kan vuur vatten zonder dat er zelfs een vlam in de buurt is. Ook wanneer u kiest voor houten elementen in uw huis, dan is het aan te raden om deze te behandelen, zodat ze brandwerend zijn. Voorzie een installatie voor rookdetectie, vooral in de hal en het trappenhuis. Dit zijn plaatsen waar de lucht het gemakkelijkst circuleert. In geval van brand is er een zeer snelle rookverspreiding. Als de rookdetectie afgaat, is het best dat u brandbestrijdingsmiddelen in huis hebt, zoals schuimblussers, branddeken, …

Noteer de noodhulpnummer 100 en 112. Deze nummers zijn gratis. Wanneer u de brandweer belt voor een dringende oproep, zorg er dan voor dat het gebouw makkelijk bereikbaar is en dat u weet waar de dichtstbijzijnde brandkraan zich bevindt.

flickr:3110208030

bronvermelding:

VERZELE H. Organisatie van de publieke en private veiligheidssector. Ipsoc-Katho, ongepubliceerde cursus, Kortrijk, 2008-2009

De brandweer: 'De organisatie van de brandweer in België', VZW First Response, http://www.first-response.be/portal/content/view/52/90/, 12.17.2004.

De nieuwe gemeentewet: 'Bevoegdheden van de gemeente in het algemeen', Binnenlands Bestuur, http://www.binnenland.vlaanderen.be/regelgeving/wetgeving/gemeentewet/T2_H4_gemeentewet.htm, Geraadpleegd op 11.13.2008.

Veiligheid en preventie:'Brandpreventie tips', IBZ, http://www.besafe.be/virtualhouse/preventietips-brand.html, Geraadpleegd op 11.05.2008.

Unless otherwise stated, the content of this page is licensed under Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0 License

SSL configuration warning

This site has been configured to use only SSL (HTTPS) secure connection. SSL is available only for Pro+ premium accounts.

If you are the master administrator of this site, please either upgrade your account to enable secure access. You can also disable SSL access in the Site Manager for this site.