De Actoren

Door Thomas Morbee en Michiel Verhulst

De actoren: de keuze van de actoren, alsook hun rol en functieprofiel zijn geen statisch gegeven maar kunnen gewijzigd worden naar de omstandigheden.

Naargelang de specificiteit van de gemeente (omvang van het grondgebied, criminaliteitsgraad, aanwezige infrastructuren, bestaande projecten …), kunnen er eigen accenten gelegd worden in de organisatie van het lokaal integraal veiligheidsbeleid.

Best-practices, in zowel België als het buitenland tonen aan dat bepaalde actoren en structuren een toegevoegde waarde kunnen betekenen voor een succesvolle voorbereiding, implementatie en opvolging van een lokaal integraal veiligheidsproject, met name: de regisseur, een kerngroep, een coördinator integrale veiligheid, de projectverantwoordelijken en de werkgroepen.

Een integraal beeld van het veiligheidsbeleid rust op het partnerschap en het principe van een « veiligheidsnetwerk », waarbij alle actoren betrokken zijn bij het zoeken naar oplossingen voor de veiligheidsproblemen.

• de actoren van de gemeente waarvoor de veiligheid in de strikte zin van het woord een centrale opdracht is:
o verantwoordelijken van het gemeentebestuur;
o een coördinator integraal veiligheidsbeleid (indien pertinent en haalbaar binnen de gemeente);
o betrokken diensten van de administratie;
o gerechtelijke overheden: parket, justitiehuis … ;
o lokale politie;
o preventiedienst;

• de andere actoren die effectief kunnen bijdragen tot een integraal veiligheidsbeleid:
o beleidsverantwoordelijken: schepen van welzijn, schepen van jeugd, OCMW-voorzitter … ;
o diensten van het gemeentebestuur: jeugd, stedenbouw, mobiliteit, onderwijs, sociale dienst van het OCMW … ;
o straathoekwerkers;o openbare en privéorganisaties: kamer van koophandel, verenigingen van handelaars, bemiddelingsdiensten, begeleiddiensten voor minderjarigen … ;
o de bevolking (bijvoorbeeld buurtinformatienetwerken, buurtverenigingen, jongerenverenigingen …).

De kerngroep
Voorafgaand aan de uitwerking van een lokaal integraal veiligheidsplan, is het nodig om een denk- en overlegorgaan op te richten die samengesteld kan zijn uit (voor zover deze functies aanwezig zijn):

• de burgemeester of de afgevaardigde;
• de procureur des konings;
• de korpschef van de lokale politie;
• de schepen van sociale zaken/welzijn;
• de schepen van veiligheid en preventie;
• de schepen van openbare werken;
• de schepen van mobiliteit;
• een coördinator integraal veiligheidsbeleid (verschillende varianten mogelijk);
• de preventieambtenaar;
• de klachtenambtenaar.

Het is noodzakelijk dat de verschillende actoren van het veiligheidsnetwerk vanaf het begin in deze kerngroep betrokken worden, wat het verantwoordelijkheidsgevoel en draagvlak zal vergroten.

De kerngroep heeft als taak:

• ontwikkeling van een strategisch veiligheidsbeleid;
• de uitwerking van actieplannen omtrent ondermeer:
o de verwachtte resultaten van de verschillende acties;
o de noodzakelijke acties (eventueel naargelang prioriteit);
o de beschikbare en vereiste middelen (o.a. allocatie van budget en personeel, interne en externe kennis);
o de planning;
• het zoeken naar draagvlak bij partners en het betrekken van de bevolking bij de bekendmaking van het plan;
• het overleg en consensus met de verschillende partners;
• de controle op naleving van de opdrachten van de promotoren (i.c. de personen verantwoordelijk voor de operationele opvolging van de projecten).

De opdracht van de kerngroep bestaat uit de volgende fasen:

Fase Beschrijving
1 Uitwerking van een actieprogramma in overleg onderworpen aan de goedkeuring van het college van burgemeester en schepenen.
2 Omstandige voorstelling van het plan aan de bevolking, externe organisaties … voor bemerkingen.
3 Aanpassing van het plan en het aannemen van het definitief plan door het college en de gemeenteraad.
4 Sturing van het plan, eventueel onder leiding van een coördinator integraal veiligheidsbeleid, voor de opvolging van de actieplannen.

De lokale integrale veiligheidsmonitor

De coördinator is belast met de globale begeleiding van alle processen – voorbereiding, toezicht op de uitvoering en evaluatie van het programma.

Zijn taak zal erin bestaan om de implementatie te stimuleren en toe te zien op de goede uitvoering ervan.

Naast zijn rol als piloot van de kerngroep zal hij eveneens toezien op de oprichting van werkgroepen die belast zullen zijn met de omzetting van het programma in actieplannen, onder impuls van promotoren.

De coördinator integrale veiligheid vormt de overgangsschakel tussen het strategisch niveau (de burgemeester en de kerngroep) en het operationeel niveau (projectleiders en werkgroepen).

Uit binnenlandse en buitenlandse voorbeelden blijkt de toegevoegde waarde van het creëren van een specifieke functie “integrale veiligheidscoördinator”. Uiteraard gaat dergelijke ideale uitgangspositie gepaard met een belangrijke investering, afhankelijk van de typologie van de gemeente en beschikbare middelen. Dit hoofdstuk wil de meerwaarde aantonen van een specifieke coördinator voor het integraal veilig¬heidsbeleid, maar op geen enkele manier wil dit document de coördinator als verplichte functie voor de steden en gemeenten naar voren schuiven. Voor het toevertrouwen van de functie van coördinator integrale veiligheid bestaan er verschillende mogelijkheden. Allereerst zijn er twee opties mogelijk, ofwel kiest men voor een politiek figuur, ofwel voor een ambtelijk figuur.

Optie 1: politieke figuur:
• kabinetsmedewerker burgemeester;
• indien aanwezig: kabinetsmedewerker van een schepen van veiligheid.

Optie 2: ambtelijk figuur:
• openstellen nieuwe functie van lokale integrale veiligheidscoördinator;
• stads/gemeentesecretaris;
• aanduiden van een medewerker van de stadssecretaris;
• indien aanwezig: uitbreiden van functie van preventieambtenaar.

Gezien de diversiteit in organisatiestructuur van de steden en gemeenten zijn er ongetwijfeld nog andere mogelijkheden. Eén mogelijkheid die hier niet aangehaald werd betreft nog het aanduiden van iemand uit de politieorganisatie als coördinator. Deze wordt dan ook niet aanbevolen gezien het risico dat veiligheid vernauwd wordt tot politionele veiligheid.

Deze coördinator integrale veiligheid wordt best hoog in het gemeentelijk organogram geplaatst, bij voorkeur net onder de stadssecretaris (of een staffunctie naast de gemeente- of stadssecretaris). En dit vanwege volgende redenen:

• een belangrijke positie binnen de gemeentelijke administratie geeft deze figuur een zekere mandaat;
• een rechtstreeks contact met de departementshoofden van de verticale departementen verhoogt het succes van een horizontale werking;
• een rechtstreekse link met de gemeente- of stadssecretaris draagt ook bij tot de geloofwaardigheid en impact op de gehele gemeentelijke administratie.

Verder kan ten stelligste worden aangeraden dat er een rechtstreekse link is tussen de coördinator en de burgemeester. Dit geeft de coördinator immers de nodige politieke impact, en ook omgekeerd, kan deze bepaalde obstakels onmiddellijk aan de burgemeester rapporteren waardoor snel een oplossing kan gevonden worden.

Unless otherwise stated, the content of this page is licensed under Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0 License

SSL configuration warning

This site has been configured to use only SSL (HTTPS) secure connection. SSL is available only for Pro+ premium accounts.

If you are the master administrator of this site, please either upgrade your account to enable secure access. You can also disable SSL access in the Site Manager for this site.